Time jouw transacties!

Hoewel ik iedereen ten sterkste afraad om actief in- en uit te stappen uit aandelen/obligaties/fondsen, is het voor de meeste beleggers toch nodig om transacties te maken. Een buy-and-hold belegger of in het Nederlands een koop-en-hou-vast belegger zal toch echt minstens één keer een transactie moeten doen. Wat is dan de beste manier om deze transacties uit te voeren? Welke orders gebruik je, hoelaat en op welke dag handel je? Deze en meer vragen zal ik proberen te beantwoorden in deze column.

Voor een antwoord op bovenstaande vragen zullen we wat dieper in de theorie moeten duiken, ik zal dan ook starten met wat introductie over indextrackers. Aan het einde van de rit zal het echter niet tot nauwelijks merkbaar uitmaken of je nu op maandag inlegt of vrijdagmiddag om half vijf.

ETF’s worden net als aandelen verhandeld, ze hebben dan ook een bied- en een laatprijs waarvoor één stuk aangeboden wordt. De biedprijs is de hoogste prijs die een koper biedt voor het aanschaffen van de ETF, de laatprijs is de goedkoopste prijs waarvoor een verkoper bereid is om afstand te doen van zijn ETF. Het verschil hiertussen is de spread. Puur illustratief; op het moment van schrijven is de laatprijs van de aan de AEX genoteerde Royal Dutch Shell 27,555 euro en is de biedprijs 27,545 euro. De spread is dan vervolgens (laat-bied)/laat*100%=0,036%.

Ordertypes

In principe zijn er slechts twee soorten orders waar je mee te maken hoeft te krijgen als indexbelegger, de marktorder en de limietorder. Bij de eerste ontvang je de marktprijs, bij de tweede kan je zelf de maximale prijs aangeven.

Wanneer je met een marktorder (bestens) handelt, betaal je de laatprijs die op dat moment geldt. Hierbij loop je echter wel het risico dat de laatprijs vlak voor het inleggen van jouw order omhoog geschoten is en je dus een hogere prijs betaalt dan je had verwacht. Een voorbeeld waarbij je dit risico loopt is door high frequency traders, die middels automatische transacties in korte tijd kopen en weer verkopen om van prijsbewegingen te profiteren (bijvoorbeeld de flash crash in 2010, waarbij de koersen binnen een half uur ongeveer tien procent daalden en daarna weer stegen naar het oorspronkelijke niveau).

bliksem
Een donderslag bij heldere hemel, hoe voorkom je die?

Bij een limietorder loop je niet de kans om door plotselinge koersbewegingen beïnvloed te worden. Je geeft hierbij een maximale prijs op waarvoor je het effect wilt aankopen. In het voorbeeld van Shell kan je bijvoorbeeld de laatprijs als maximale prijs opgeven, waardoor je niet meer dan dat zal betalen. Ook zou je er iets onder kunnen gaan zitten en zo de spread verkleinen. De kans is dan alleen wel aanwezig dat jouw order niet of niet in zijn geheel uitgevoerd wordt. Bovendien is de te verwachten winst hiervan minimaal omdat de koers net zo goed verder kan stijgen. Zelf gebruik ik limietorders en zet ik het limiet iets boven de laatprijs, zodat ik ervan uit kan gaan dat mijn order gevuld wordt tegen de beste prijs (met een maximum van mijn limiet). Ik reken de spread als extra transactiekosten.

In principe ben je nadat jouw order gevuld is, klaar. Je hoeft geen stoploss in te stellen, je kan de positie gewoon aanhouden totdat je bijvoorbeeld tijdens je pensioen het geld weer nodig hebt (of als je tussentijds naar de oorspronkelijke verdeling tussen aandelen en obligaties of andere beleggingscategorieën wilt herbalanceren). Het is achteraf lastig na te gaan wat de precieze bied-laat koersen op het handelmoment waren en het effect is minimaal dus zou ik hier verder weinig aandacht aan besteden.

 Waarom dan toch timen?

Ik time ondanks dat ik geloof dat ik de beurskoersen niet kan timen, wel het moment van mijn transacties. Ik waag me niet aan voorspellingen voor de beste dag van de week of moment in de maand om transacties uit te voeren, maar er zijn een aantal overwegingen waardoor ik toch op een vast tijdstip mijn trackers koop.

De spread van aandelen-ETF’s die fysiek de aandelen van de onderliggende bedrijven van een index aankopen wordt bepaald door de spread van de onderliggende aandelen. Wanneer de onderliggende bedrijven erg weinig verhandeld worden, is de spread meestal groter. Als een ETF dus weinig verhandeld wordt, hoeft dat niet te betekenen dat de spread erg groot is. Zo kan je bij VXUS, de Amerikaanse Vanguard ETF die aandelen buiten de VS aankoopt, verwachten dat de spread het kleinst is als de meeste onderliggende aandelen verhandeld worden.

Hieruit volgt mijn eerste regel: koop de ETF als zoveel mogelijk van de onderliggende aandelen verhandeld worden. Een ETF dat in Amerikaanse aandelen handelt, koop ik dus pas nadat de Amerikaanse beurs open gaat (ookal zou ik een ETF kopen die in Nederland aan de beurs verhandeld wordt).

Beurskoersen zijn over het algemeen erg volatiel. Deze onvoorspelbaarheid is het grootst in het eerste en laatste half uur dat een beurs open is. Bij de opening moet immers al het nieuws sinds de vorige beursdag verwerkt worden. Het kan dus even duren voordat de prijs van de ETF gelijkgetrokken wordt met de intrinsieke waarde van de ETF (Net Asset Value). Aan het eind van de dag kan het zijn dat de market makers  (die de bied en laat prijzen bepalen) niet meer even efficiënt zijn als eerder op de dag doordat ze aan het afronden zijn en hun posities aan het sluiten zijn.

Hieruit volgt dan ook Regel twee: Koop geen effecten binnen een half uur na opening of voor sluiting van de betreffende beurs.

In de praktijk zijn deze twee regels en het gebruiken van limietorders het enige waar ik rekening mee hou bij het inleggen van orders. Zodoende heb ik het idee dat de prijs die ik betaal gelijk staat aan wat ik ervoor krijg en hou ik de totale transactiekosten laag. Een kanttekening is overigens dat ik ook probeer om niet te handelen wanneer de volatiliteit groot is, wanneer de spread hoger is dan 0,5% (waar 0,1% ongeveer gebruikelijk is voor de ETF’s die ik aanschaf) wacht ik af met het inleggen van mijn order.

Wanneer ik dus bijvoorbeeld vandaag de Vanguard Total Stock Market Index ETF (VTI) aanschaf die handelt in Amerikaanse ondernemingen en de Vanguard ex-US ETF (VXUS) aanschaf die handelt in ondernemingen buiten de VS, wacht ik in ieder geval tot een half uur na de opening van de beurs om half vier voordat ik mijn orders inleg. De VTI ETF handelt enkel in Amerikaanse ondernemingen en zou ik dus in principe na vier uur kunnen kopen.

De situatie voor VXUS is iets ingewikkelder, aangezien ik deze ook vanaf vier uur zou willen kopen, maar de onderliggende aandelen niet allemaal tot een half uur voor de sluiting van de Amerikaanse beurzen verhandelbaar zijn. Zo sluit de Nederlandse beurs om half zes, waardoor de berekening van de Nederlandse beurskoersen na half zes meer een inschatting worden. Deze ETF koop ik dus wanneer zo veel mogelijk onderliggende beurzen open zijn (1). De Morningstar Instant X-Ray toont dat ongeveer 60% van de posities in Noord-Amerika of Europa zijn. De Europese beurzen sluiten om half zes, waardoor ik deze ETF het liefst tussen 16:00 en 17:00 aankoop.

Tot slot, opsommend de vier aandachtspunten bij het uitvoeren van transacties:

  1. Gebruik limietorders om korte uitschieters in koersen te ontlopen.
  2. Vermijd dagen met hoge volatiliteit, handel bijvoorbeeld niet op een dag met een hogere spread dan 0,5% (of wat voor de betreffende ETF acceptabel lijkt).
  3. Handel zo veel mogelijk als de onderliggende bedrijven ook verhandeld worden.
  4. Koop of verkoop geen effecten een half uur voor opening of na sluiting van de betreffende beurs.

 

Heb jij zelf tips of een afwijkende strategie voor het inleggen van orders? Laat het hieronder weten!

 

De informatie in dit stuk reflecteert mijn persoonlijke mening en bevindingen. Als je fouten aantreft of suggesties hebt, hoor ik die graag. Dit is niet bedoeld als beleggings- of belastingadvies of een aansporing tot aankoop van bepaalde effecten. Zie voor meer informatie de disclaimer.
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailFacebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

10 reacties op “Time jouw transacties!

  1. Hoi Mick,

    Hoe werkt dat met de spread? Ik begrijp dat dit het verschil is tussen het laagste verkoopbod en het hoogste aankoopbod. Wat gebeurt en dan in de praktijk? Stel, er is een spread van 10 cent. Wie draait dan op voor dit verschil? De koper, de verkoper of beide 50%? En krijg je hier alleen mee te maken als je een bestens order plaatst? Als ik een limiet order plaats, dan ga ik er vanuit dat ik de prijs krijg die ik heb ingesteld, los van hoeveel de spread is.

    Is een spread trouwens alleen relevant voor een daytrader (die binnen afzienbare tijd zowel een koop- als verkooptransactie doet) of ook een buy-and-hold belegger (die alleen een kooptransactie doet)?

    • Hoi Sam,

      Het verhandelen van ETF’s op de beurs is een transactie tussen twee partijen, de koper en de verkoper. Bij een spread van 10 cent is er bijvoorbeeld iemand die de ETF wilt aankopen voor 9,90 euro en iemand die hem wilt verkopen voor 10 euro. Als jij een bestens kooporder gebruikt, koop je tegen het laagste verkoopbod, dus overbrug je de spread en koop je de ETF tegen 10 euro aan. Als je vervolgens een bestens verkooporder gebruikt (wanneer de markt verder niet gewijzigd is), verkoop je tegen het hoogste koopbod, dus overbrug je weer de spread en verkoop je de ETF tegen 9,90 euro. In totaal ben je dan dus de spread kwijt, 10 cent. Als je een limiet kooporder instelt van 9,90 euro, koop je de ETF pas als iemand een verkoopbod doet van 9,90 euro of minder (bijvoorbeeld iemand die een bestens order gebruikt of als de markt gezakt is).

      Is dus inderdaad vooral relevant voor een daytrader die vaak aan- en verkoopt. Bij de Vanguard Total Stock Market ETF (VTI) is de spread gemiddeld 0,01% over de afgelopen maand. Dus ook als je hem met bestens orders aan- en verkoopt, verlies je vrijwel niets aan de spread. Bij minder liquide ETF’s, bijvoorbeeld kleine Europese fondsen, kan dit natuurlijk een ander verhaal zijn. Ik gebruik limietorders die ik iets boven de laatkoers zet, zodat ik er zeker van ben dat mijn order wordt uitgevoerd, maar dat ik niet geraakt wordt door ineens opspringende koersen (zoals bij een flash crash).

      Groet, Mick

      • Hoi Mick,

        Ik las een interessant artikel: http://www.etf.com/sections/blog/23469-how-to-make-a-dirt-cheap-etf-even-cheaper.html?nopaging=1

        Ik volg het niet helemaal, maar jij waarschijnlijk wel. Ik begrijp dat er een soort tegenhanger is van VTI/VXUS: VTSAX en VTIAX. Hierbij zou je geen spreadkosten hebben. Maar als deze 0,01% is zoals jij aangaf, dan is dit bij een maandelijkse inleg van 1000 slechts 10 cent (zo kan ik dat toch interpreteren?). Dat maakt dus verwaarloosbaar. Maar wat ik wel interessant daaraan vind is:

        a) je kan ook fracties van aandelen kopen. Als je hierdoor elke maand net wat meer op de markt kan investeren (bijv. 100 euro meer), dan maakt dat op een termijn van 20 tot 30 jaar wel uit lijkt me

        b) je zou bij de ‘admiral shares’ maandelijks automatisch kunnen investeren (je hoeft niet steeds een transactie uit te voeren). Kortom, gemak. Ik weet alleen niet of dit ook bij Lynx zo werkt en/of wij als Nederlanders daar uberhaupt voor in aanmerking komen (moet je dan een rekening direct bij Vanguard openen?)

        Hier is nog wat meer info die wel interessant is, hoewel je misschien al bekend ermee bent: https://www.bogleheads.org/wiki/ETFs_vs_Mutual_Funds

        Ik denk dat je het eerste antwoord op deze forum vraag ook wel interessant zal vinden gezien je ook aandacht hebt voor de psychologiesche aspecten: https://www.bogleheads.org/forum/viewtopic.php?t=116581 (overigens, dat het helemaal geen verschil uitmaakt lijkt me niet als je rekening houdt met argument a)

        Heb jij de ‘admiral shares’ van Vanguard wel eens overwogen? Zo ja, wat was voor jou de reden om voor de ETF variant te gaan?

        • Ha Sam,

          Klopt, de ETF’s VTI en VXUS zijn de beursgenoteerde versies van de fondsen VTSAX en VTIAX. De reden waarom ik deze niet overweeg is vrij simpel, ze zijn niet toegankelijk voor niet-Amerikanen. Hoofdzakelijke verschil tussen ETF’s en niet-beursgenoteerde fondsen ligt zoals het artikel ook noemt met name in de transactiekosten, die lager kunnen liggen bij mutual funds (niet-beursgenoteerde fondsen). Hoeft dus niet per se, je kunt met ETFs ook geluk hebben door juist op een goed moment van de dag aan te kopen of tegen een discount aan te kopen. De prijs die een markt geeft aan een fonds is mogelijk beter/preciezer dan de NAV, dus die premium/discount stoor ik me niet aan.

          Transactiekosten, waaronder de spread en de premium/discount zijn bij de niveaus van VTI en VXUS dusdanig laag dat ze alleen bij korte periodes relevant zijn. Als je ze vervolgens meerdere jaren aanhoudt, worden deze behoorlijk irrelevant. Verschil tussen mutual funds en ETF’s is ook als we de keuze hadden dus niet heel belangrijk.

          Op de Bogleheads Wiki en het forum ben ik overigens ook af en toe actief, leuk dat jij daar ook op kijkt. Heb wel wat op de Wiki geschreven en geef soms een reactie op het forum 🙂

          Groet, Mick

  2. ah, als Nederlandsers VTSAX en VTIAX niet kunnen aanschaffen, dan hoef ik dat ook niet meer uit te zoeken. Scheelt weer 😉

    Kwam door toeval op de websites (of liever gezegd met Google), maar begin zo langzamerhand wel thuis te raken in een aantal bronnen die je kan raadplegen.

    Mooi dat je je ervaring/analyses deelt op (ook die) sites!

  3. Hoi Mick, als ik aandelen koop dan zie ik wel bied en laat prijzen, maar deze veranderen per seconde. Hoe / waar kan ik een gemiddelde terug vinden van een specifiek aandeel, het liefst in een grafiek geplot zodat je ziet hoe het verloop hiervan binnen eem dag is?

    • Ha Sam,

      Klopt inderdaad, bied- en laatprijzen worden zeer regelmatig aangepast en zijn dus lastig op anticiperen. Zijn dus vooraf niet echt specifieke momenten te noemen waarop de spread tussen de bied en laat groot is, behalve dan rond opening en sluiting van de beurs omdat er dan wat meer handel is om nieuwe informatie te verwerken of posities te sluiten. De spread is meestal groot als er wat onrust in de markt is. Ik kijk meestal als ik wil handelen hoe groot de spread is, bij VTI en VXUS is dat meestal maar een cent en dus voor mij verwaarloosbaar. Ik koop en verkoop maar één keer, dus is de spread niet heel relevant voor mij, zeker niet als deze 0,01% is.

      Ik heb geen vrij toegankelijke bronnen voor specifieke aandelen, voor de 30-daags gemiddelde spread van de Amerikaanse ETF’s van Vanguard kun je hier terecht. Hoop dat dit je toch wat helpt.

      Groet, Mick

  4. Beste Mick,

    Je geeft aan dat je de markt niet kan timen. Op zich lijkt me deze aanname wel goed. Maar houd dit dan automatisch in dat als jij een aankoop doet je niet op de grafieken etc let? Neem bijvoorbeeld de VTI op dit moment. Die lijkt alleen maar te stijgen en te stijgen. Denk je dan nooit “goh ik wacht even met de aankoop in de hoop dat de VTI eerst weer een paar % zakt?”

    Met vriendelijke groet,

    MMF

  5. Beste Mick,

    Aanvullend (en ik weet niet of dit juiste plek is, maar vergeef me): in hoeverre is Real Time koersen van belang? Dit omdat je bij Lynx daar ook voor moet betalen wat meegerekend dient te worden in de vaste kosten.

    Groet,

    MMF

    • Hoi MMF,

      Het ACTIAM Duurzaam Wereld Indexfonds heeft inderdaad prima gepresteerd over haar eerste volle kalenderjaar. Ben benieuwd hoe het fonds dit jaar zal presteren.

      Real time koersen zijn voor mij overbodig, dat heb ik dan ook uit staan bij Lynx. Realtime koersen voor de Amerikaanse ETF’s zijn gewoon via Yahoo of Google Finance terug te vinden en meer dan een hulpstuk bij het plaatsen van orders is het niet. Voor fondsen als dat ACTIAM fonds is het helemaal niet nodig, die worden namelijk meer eenmaal per dag verhandeld en is er dus ook maar een koers per dag (die niet vooraf bepaald wordt en je dus pas na uitvoering van je beleggingsopdracht weet).

      Vriendelijke groet,

      Mick

Laat een reactie achter