Schrijf een beleggingsplan en houd koers!

Een goed begin is het halve werk. Dat je je interesseert in indexbeleggen laat al zien dat je serieus met jouw (financiële) toekomst bezig bent. Een beleggingsplan kan je goed helpen tijdens jouw beleggingscarrière, op zowel de korte als lange termijn. Je kunt in de toekomst teruglezen waar de fundamenten van de portefeuille op gebaseerd zijn en welke afspraken je met jezelf hebt gemaakt. Op korte termijn helpt het je om rust te bewaren en minder geneigd te zijn tot impulsieve beslissingen in tijden als nu waarin de markt onrustig is.

Waarom maak je een beleggingsplan?

Voor de meeste, zo niet alle, beleggers is een beleggingsplan belangrijk. Een goed plan helpt je koers te houden, deze niet opportunistisch te wijzigen, bevat jouw doelen en afspraken over bijvoorbeeld de fondsen die je koopt en in welke frequentie je herbalanceert. Het kan dus helpen tegen het kortetermijndenken waar veel beleggers aan ten onder gaan en helpt je de lange termijn doelen in gedachten te houden. Ik zou me ook afvragen hoe je überhaupt goede beslissingen maakt zonder een gefundeerd plan te hebben.

Onderdelen

Uiteraard ben je vrij om zelf de onderdelen en de structuur van jouw beleggingsplan te kiezen. Zelf heb ik besloten om twee delen te maken, een beleggingsstrategie waarin ik mijn belangrijkste conclusies en bronnen noem en daaruit voorkomend een korte samenvatting (het beleggingsplan). In het beleggingsplan heb ik in het kort genoteerd wat mijn filosofie is, welke doelen ik heb, welke beleggingscategorieën ik geselecteerd heb en met welke producten ik daar in beleg, wat mijn tijdshorizon is en wanneer ik beleg.

In de beleggingsstrategie heb ik ook mijn bevindingen genoteerd bij de keuze van brokers, een herinnering aan de impact van kosten op het resultaat en met welke overige kosten en belastingen ik rekening moet houden. Ook behandel ik hierin de hoeveelheid risico ik wil nemen, rekening houdend met onder andere ervaring in het beleggen, stabiliteit van werk en leeftijd. Met behulp hiervan heb ik de gewenste beleggingsmix toegelicht; dus waarom ik in welke beleggingscategorieën beleg, welke verdeling tussen categorieën ik wil toepassen en wat mijn investeringsritme is. Bij het stuk over het investeringsritme herinner ik mezelf er bijvoorbeeld ook aan dat het timen van de markt niet zal lukken en ik hierom direct investeer wanneer ik geld overhoud.

In het beleggingsplan kan je toevoegen waar je jouw actieve rekeningen hebt en of je bijvoorbeeld met lijfrente belegt of spaart op geblokkeerde rekeningen. Ik heb daar bijvoorbeeld genoteerd welke beleggingsrekeningen ik heb en welke spaarrekeningen ik heb. Dit is iets wat mij (maar mogelijk ook mijn nabestaanden) van pas kan komen in de toekomst.

Indien jouw beleggingsplan afwijkt van de wereldwijde marktweging, kan je noteren hoe vaak je jouw prestaties evalueert tegenover een benchmark of tegen een fictieve portefeuille die je anders zou hebben gekozen wanneer je niet de huidige portefeuille zou hebben gekozen. Hiermee kan je ook evalueren hoe de vooruitgang is geweest ten aanzien van jouw doelen, bijvoorbeeld de totale waarde van de portefeuille, jouw behaalde spaarquotum of jouw verwachtingen. Door tussentijds te evalueren, kan je nagaan of de gestelde doelen realistisch zijn of bijgesteld moeten worden. Vergeet niet dat het perfecte beleggingsplan niet bestaat.

Je kunt ook behandelen wat je doet wanneer jouw doelen behaald zijn, in welke snelheid ga je bijvoorbeeld fondsen verkopen om van te leven en wanneer je hiermee start. Mocht je jouw doelen niet of niet snel genoeg behalen, welke acties neem je dan? Om een paar voorbeelden te noemen, kun je jouw pensioen verlaten, het doel verkleinen, opnieuw starten met werken of kleiner gaan wonen.

Wat tot slot ook handig kan zijn om te vermelden, zijn de redenen waarom je jouw beleggingsplan zou mogen aanpassen en welke redenen niet geldig zijn. Bijvoorbeeld als niet geldige reden de recente marktrendementen en als wel geldige reden bijvoorbeeld een verandering in levensstijl of de samenstelling van jouw huishouden. Zelf verwacht ik op termijn dit plan nog wel aan te moeten passen wanneer mijn thuissituatie wijzigt of als ik een aandelencrash slechter of juist beter aan kan dan gedacht. Wanneer ik dat doe, zal ik noteren wanneer ik welke aanpassing heb gemaakt, zodat ik daar eventueel later nog op kan reflecteren.

Hieronder dan als voorbeeld mijn beleggingsplan:

Mijn beleggingsplan

Filosofie:
Fonds(en) om de wereldwijde aandelenmarkt te bezitten is genoeg voor groei van de portefeuille. Balanceer dit met vast renderende producten (deposito’s of veilige eurozone overheidsobligaties).

Actieve rekeningen:
Rekening 1, rekening 2, rekening 3.

Doelen:
– Financieel onafhankelijk (waarde portefeuille 30x de jaarlijkse uitgaven) voordat ik vijftig ben.
– Stap niet uit de markt voordat jouw doel bereikt is. 50% dalingen zijn mogelijk en onvermijdbaar.

Beleggingscategorieën
­– 6 maanden in uitgaven als noodfonds in vrij opneembaar spaarsaldo.
– Vast renderend: Leeftijd in deposito’s indien de yield-to-maturity van een fonds in veilige eurozone overheidsobligaties lager ligt dan dat van deposito’s met een gelijke looptijd.
– Aandelen: Een wereldwijd gespreid portfolio van aandelen: verdeel de hoeveelheid Vanguard Total Stock Market ETF (VTI) tegenover Vanguard Total International Stock ETF (VXUS) in de ratio van VS tegenover ex-VS in Vanguard’s Total World Stock ETF (VT).

Tijdshorizon:
– Tot je vijftigste heb je genoeg tijd om van je verliezen bij te komen, hou dus vast aan je posities!
– Investeer wanneer mogelijk, maar houd transactiekosten onder 0,5%.

Andere overwegingen:
– Herbalanceer wanneer de verdeling tussen aandelen en vast renderende beleggingen meer dan 5% afwijkt van de gewenste verdeling (leeftijd als het percentage in vast renderende beleggingen, 100-leeftijd als het percentage in aandelen). Op deze manier herstel ik de risicobalans van de portefeuille.
– Koop de ETF’s tussen 4 en 5 uur ’s middags, dan zijn de meeste onderliggende markten open, zit je niet te dicht bij de opening of sluiting van de markten en heb je de meeste kans de ‘juiste’ prijs te krijgen.
– Evalueer dit plan eens per jaar en maak alleen wijzigingen wanneer er iets significants gewijzigd is in mijn leven. Recent koersverloop is geen reden om het beleid aan te passen, niet kunnen slapen door het nemen van teveel risico is wel een goede reden.
– Geen paniek! De markt is altijd weer opgekrabbeld uit de diepe dalen.

Het maken van aanpassingen terwijl je leeft, is eerder regel dan uitzondering, dus straf jezelf hiervoor niet. Het volgen van dat plan zorgt er als het goed is wel voor dat je meer gedisciplineerd met jouw financiën omgaat. Pak het plan er dan ook bij wanneer je op het punt staat een impulsieve beslissing te maken. Heb jij al een beleggingsplan paraat? Verschilt deze sterk van hoe ik een dergelijk beleggingsplan omschrijf en hoe goed heb je je hieraan kunnen houden door de jaren heen? Ik hoor het graag van je.

 

De informatie in dit stuk reflecteert mijn persoonlijke mening en bevindingen. Als je fouten aantreft of suggesties hebt, hoor ik die graag. Dit is niet bedoeld als beleggings- of belastingadvies of een aansporing tot aankoop van bepaalde effecten. Zie voor meer informatie de disclaimer
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailFacebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

13 reacties op “Schrijf een beleggingsplan en houd koers!

  1. als beginnende belegger lees ik overal dat ik een beleggingsplan moet hebben. Eigenlijk heb ik die niet. Maar ok, om niet helemaal doelloos met geld wil speculeren heb ik toch maar een poging gedaan: sparen voor aanvullend pensioen (ach, waarom niet). Ik heb al redelijk wat kunnen sparen wat ik als eenmalig startkapitaal kan inleggen en daarna maandelijks bijstorten. Ik reken nu met 7% rendement om het eindkapitaal te berekenen. Is dit een realistisch gemiddeld jaarrendement vind jij?

    Jouw beleggingsplan lijkt op die veel gidsen aanraden. Toch heb ik daar wat vragen over

    1. Waarom zou je geld op een spaarrekening houden? Klinkt logisch, maar je kan toch je aandelen/ETF’s altijd verkopen? Zeker als je geen transactiekosten hebt (zoals bij De Giro). Je ETF’s kunnen dan toevallig een paar % minder waard zijn, maar als er echt sprake is van een noodsituatie, dan ga je niet op dit soort kleine dingen letten. Bovendien, als zo’n noodsituatie zich pas na 5 of 10 jaar voor doet, dan heb je alsnog meer rendement gehaald dan als je het de hele tijd op een spaarrekening hebt gehouden.

    2a. Ik lees vaak dat je een mix moet maken van aandelen (waar ik de ETF’s onder kan scharen toch?) en obligaties of spaarrekeningen. Zelfs offensieve portefeuilles bestaan nog uit 30% van de laatstgenoemde categorie. Maar waarom zou je uberhaupt obligaties e.d. aanhouden indien je beleggingshorizon 20+ jaar is? Dan heb je toch voldoende tijd om te herstellen als er een beurscrash is o.i.d.? Bovendien geldt die vuistregel (je leeftijd = % in ‘stabiele’ beleggingen niet voor ‘gewone’ aandelen i.p.v. ETFs? ETFs zijn toch per definitie veel stabieler dan stockpicking?

    2b. Ik begreep dat obligaties e.d. minder waard worden als de rente op de markt stijgt. Dat zit er wel aan te komen met de rente die nu historisch exceptioneel laag is. Een bekende van mij gaf daarom aan dat het nu niet een goede tijd is om obligaties te kopen. Wat is dan wijsheid? Nu toch obligaties e.d. kopen om aan de 70/30 regel te voldoen, of tijdelijk 100% ETF en over een paar jaar dit pas terug brengen naar 70% ? (lettend op dat mijn beleggingshorizon 20 – 25 jaar is)

    2c. nu heb ik weinig verstand van aandelen. Daarom dat ik voor een of twee eenvoudige tracker wil gaan ;-). Nu heb ik ook weinig verstand van obligaties. Is de Vanguard Total Bond Market ETF (BND) dan een goede optie?

    • Hoi Sam,

      Dank voor de uitgebreide reactie.

      Een rendement van 7% per jaar is historisch gezien prima te verantwoorden als je naar aandelen kijkt. Ik pak meestal de Credit Suisse Global Investment Returns Yearbook erbij, waar de rendementen (met inflatiecorrectie) sinds 1900 in geplaatst worden, in die van 2016 komt het reële rendement op zo’n 5% per jaar. Meestal doe ik hier wel nog een procent vanaf om wat voorzichtig te zijn in mijn schattingen en verlaagt het toevoegen van vastrenderende effecten naar verwachting natuurlijk ook je rendement (en je risico!). Ik zal de overige punten in je reactie hieronder even beantwoorden.

      1. Een noodfonds zoals ik die heb, is uiteraard geen verplichting. De beleggingen die ik doe, verkoop ik liever niet. Zeker als je nagaat dat het risico op noodsituaties (zoals baanverlies) in tijden van economische crises groter is. Dat zou dan betekenen dat je je aandelen met een verlies van bijvoorbeeld 50% van de hand doet, terwijl je die noodsituatie met minder schade door kunt komen als je bijvoorbeeld een halfjaar levensonderhoud kan verzorgen met dat noodfonds. Een wat extremer voorbeeld is de the great depression die eind jaren ’20 in de vorige eeuw in de VS startte, hierbij verloren miljoenen mensen hun baan en kelderden aandelenkoersen met zo’n 90%. In die situatie, waarin de aandelen dus juist extreem goedkoop zijn, lijkt me een noodfonds erg geruststellend. Is voor mij dus vooral een psychologisch argument om een noodfonds te hebben, daardoor durf ik mijn pensioenbeleggingen relatief risicovol te maken.

      2. Het argument voor vastrenderende beleggingen, waaronder obligaties of spaardeposito’s, is grotendeels in lijn met het vorige stuk. Veel mensen kunnen het psychologisch niet aan om volledig in aandelen te beleggen, die dus diepe dalen hebben gehad. De beweeglijkheid van je portefeuille wordt sterk verminderd wanneer je vastrenderende beleggingen toevoegt, waardoor de kans groter is dat je aan je plan vasthoudt. Op de lange termijn verwacht ik overigens net als jij dat aandelen vanwege hun risico beter presteren dan vastrenderende beleggingen, maar zou ik niet aanraden 100% in aandelen te beleggen wanneer je nog geen serieuze crash meegemaakt hebt (moet overigens mijn eerste crash dus ook nog meemaken).

      Het investeren in fondsen beschermt je helaas niet van de grillen van de aandelen- of obligatiemarkt, maar wel van de risico’s van het beleggen in individuele bedrijven (kans dat de hele economie omvalt is immers vele malen kleiner dan dat een bedrijf omvalt). Zelf beleg ik overigens in de aandelenfondsen VTI en VXUS en heb ik voor vastrenderende beleggingen voor spaardeposito’s gekozen, zie ook hier voor wat meer toelichting. Ten opzichte van obligaties bieden spaardeposito’s onder het Nederlandse garantiestelsel flink meer rendement tegen een gelijk risico. Obligaties en spaardeposito’s zijn inderdaad rentegevoelig, waarbij geldt dat langlopende obligaties harder reageren op rentewijzigingen dan kortlopende obligaties. Omdat ik mijn vastrenderende beleggingen aanhoud als een bescherming in zware tijden, houd ik de risico’s bij mijn deposito’s laag door de looptijd kort te houden (5 jaar maximaal) en het kredietrisico tevens laag door de garantie van de Nederlandse staat. De Vanguard Total Bond Market ETF zou ik niet aanraden vanwege het valutarisico; valutaschommelingen hebben met name bij obligaties een flinke impact op de beweeglijkheid op de korte termijn, welke ik juist zo laag mogelijk probeer te houden om de beweeglijkheid van aandelen te temperen.

      Hoop dat dit een en ander wat verduidelijkt!

      Groet, Mick

  2. Dank voor je reactie Mick.

    Klopt het dat spaardepositos voor 5 jaar ongeveer 1,5% opleveren? Niet veel meer dan een spaarrekening…

    Vanguard total bond market is dus gevoelig voor valutaschommelingen. Zijn er andere soortgelijke producten die je kan aanraden die in euro’s handelen waar je dit probleem niet hebt? Ik vind het lastig bepalen hoe ik de 30% vastrenderende kan realiseren

  3. Overigens, waarom beleg je in VTI en VXUS ipv VT? Je gaf aan dat je VTI en VXUS is dezelfde verhouding aanhoudt als VT. Waar kan je die verhouding opzoeken? Klopt het dat het nu 55% vs 45% is?

    • Ha Sam,

      Rendement op vijfjaars deposito’s zit inderdaad niet veel boven dat van spaarrekeningen (alhoewel, toch meer dan een half procent bij mij). Maar een groot verschil is dat je met een deposito de rente vast zet en dus zoals de afgelopen jaren flink meedaalt wanneer je een variabele spaarrekening hebt.

      Obligatiefondsen kennen jaarlijkse kosten (TER) en transactiekosten die je nog van de yield-to-maturity af moet halen. Ik ben zoals hier toegelicht momenteel meer voorstander van deposito’s dan obligaties. Zoals je daar ook kunt lezen vooral voorstander van relatief kortlopende staatsobligaties van uitgevers van hoge kredietwaardigheid. Een ETF als deze zou qua looptijd ongeveer op een 5-jaars deposito uitkomen, maar de YTM zit op 0,02%. Flink lager dan een reguliere spaarrekening en dan zit het nog een flink deel in Italiaanse, Spaanse en Franse staatsobligaties en moet dus de kosten er nog vanaf.

      Wat VTI en VXUS versus VT betreft, heb ik iets meer aandelen met VTI en VXUS en zijn de jaarlijkse kosten (TER) iets lager bij de combinatie. De verhouding haal ik vaak uit de fondsinfo van VT, die je bijvoorbeeld hier kan vinden (als alternatief kan je de weging van de VS in de FTSE Global All-Cap index opzoeken, factsheet hier te vinden). Is dan momenteel wel ongeveer een maand oud, dus eventueel kan je de verhouding nog aanpassen op basis van de prestaties van VTI en VXUS over de afgelopen maand. Maar meestal neem ik die moeite niet, kan toch met mijn transactiegrootte niet op de procent nauwkeurig de verdeling goed krijgen.

      Groet, Mick

      • ik krijg nu circa 1,2% rente bij KNAB volgens mij. Als deposito’s zo’n 1,5% rente halen, dan vind ik de winst niet zo aantrekkelijk om die moeite er voor te nemen, zeker gezien het kapitaal in deze asset klasse veel kleiner is dan het kapitaal dan ik in ETFs wil investeren. Dan blijf ik liever bij hetgeen ik ken. Maar misschien komt het ook doordat ik momenteel al redelijk overladen ben met informatie/keuzestress rondom ETFs. Misschien dat ik later me er wat meer in ga verdiepen wanneer ik eenmaal ben ingestapt.

        Ja, die pagina’s had ik ook gevonden. Ik leid daaruit af dat momenteel dan 55% VTI en 45% VXUS de streefverhouding is (indien je VT wil volgen)

        • Ha Sam,

          Verschil tussen variabel en deposito’s is inderdaad niet groot. Goed om er eerst rustig over na te denken voordat je je geld vast zet. Liquiditeit heeft ook een waarde.

          Volgens mij is KNAB overigens weer wat gedaald laatste tijd en zitten ze met vrij opneembaar nu ook onder 1%. Ik ben in ieder geval blij met mijn deposito’s, over de rente wordt al jaren geroepen dat deze niet lager kan. De toekomst zal het uitwijzen 🙂

          Groet, Mick

  4. KNAB is kennelijk 1,1% voor geld dat er minimaal een kwartaal op staat. Maar inderdaad, de rente zakt wel, dus het verschil met deposito wordt wellicht wel groter (dat kan niet tussentijds veranderd worden neem ik aan). Zal er eens naar kijken nadat ik mijn aandelen/ETFs op orde heb 🙂

  5. Mick, hoe oud was je ten tijde van opstellen van dit plan, als ik vragen mag? Want ‘tot je vijftigste’ komt een aantal keer terug in je verhaal, als je 42 bent is dit een heel ander begrip dan als je bijvoorbeeld 22 bent. Ik probeerde te bekijken wat je tijdshorizon was.

    Zelf een beleggingsplan aan het herzien nu, zocht wat voorbeelden. Heel helder artikel!

    • Ha Cor,

      Goed dat je je eigen beleggingsplan af en toe tegen het licht houdt. Scherp gezien trouwens, de stukken waar je naar refereert komen direct uit mijn eigen beleggingsplan (dat door het leeftijdsafhankelijke deel in vastrentende beleggingen ook met een korte tijdshorizon toe te passen kan zijn). Klopt zeker dat je bijvoorbeeld minder tijd hebt om van crashes te herstellen wanneer je kort op de einddatum van je plan zit.

      Ik deel liever niet teveel persoonlijke details uit privacy-overwegingen, maar laten we het erop houden dat ik een tijdshorizon heb van meer dan 20 jaar tot ik mijn doel heb bereikt en ook daarna nog blijf beleggen.

      Ook nog bedankt voor het mooie compliment, fijn dat je het artikel kon waarderen!

      Vriendelijke groet,

      Mick

      • Mick, ik vraag me wel eens af hoe ik “beleggingshorizon” moet interpreteren. Aanvankelijk had ik me bedacht: tot mijn pensioen leg ik regelmatig een deel van mijn salaris in. Dus mijn beleggingshorizon is dan mijn pensioengerechtigde leeftijd (of een paar jaar eerder als alles mee zit). Maar na een discussie met jou kwam ik ook tot inzicht dat ik waarschijnlijk bij het bereiken van mijn AOW-leeftijd niet in 1x alles zal gaan opnemen en dat kapitaal dan op een spaarrekening zet. Ik zal dan nog beleggingen aanhouden (grotendeels obligaties) waaruit ik me maandelijks een toelage uitkeer.

        Ik vraag me af wat ik in dit scenario het beste als beleggingshorizon kan definiëren, de pensioenleeftijd of ook de periode daarna dat ik geld uitkeer, maar nog wel beleggingen bezit?

        Dit maakt uit voor de tabellen die aanraden bij X aantal jaren tot beleggingshorizon een verhouding Y aan aandelen/obligaties aan te houden

        • Hoi Sam,

          Er zijn uiteraard meerdere manieren om ernaar te kijken, maar naar mijn idee is het logisch om je beleggingshorizon te interpreteren als de tijd die je hebt tot je je doel bereikt wilt hebben. Als jouw (hoofd)doel is om op je pensioengerechtigde leeftijd een X bedrag te hebben, is je horizon tot dat moment. Als je te agressief hebt belegd en daardoor dat bedrag niet bijeen hebt gekregen, heb je je doel niet behaald.

          Dat je tijdens de uitkeringsfase ook nog belegd bent, zou je bijvoorbeeld kunnen zien als het behouden van kapitaalkracht of een tweede doel om een X bedrag na te laten. Uiteindelijk komt het allemaal neer op jouw eigen planning. Als je flexibeler bent met betrekking tot de startdatum (of hoogte) van je uitkeringen, kun je overwegen om je horizon wat langer te maken zodat je ook wat meer of wat langer risico kunt nemen.

          Groet, Mick

          • Dank Mick. Inderdaad misschien wel slim om het op te knippen in twee doelen/opeenvolgende tijdshorizonnen. Een voor de opbouwfase, de andere voor de opnamefase.

            Ik heb overigens geen specifiek bedrag als doel (ik ga er vanuit dat het pensioen van mijn werkgever in principe voldoende is), en beleg daarom al behoorlijk offensief

Laat een reactie achter