Een introductie tot indexbeleggen vanuit België

Een grote reden voor mij om deze website te starten is geweest dat ik het aanbod van Nederlandse bronnen over indexbeleggen minimaal en soms onvolledig achtte. Nu schrijf ik als Nederlander vooral vanuit mijn eigen oogpunt en met inachtneming van de Nederlandse belastingregels. Ik besef mij dus dat niet alle artikels ook voor de Belg even geschikt zijn. Om de Belgische lezers van deze website wat tegemoet te komen; een introductie tot indexbeleggen vanuit België.

Indexbeleggen vanuit België
Indexbeleggen vanuit België

Roerende voorheffing en domicilie van fondsen

Voor de Nederlander raad ik vaak fondsen aan die genoteerd zijn in de VS. Als Nederlander kun je immers de dividendbelasting die je persoonlijk als belegger betaalt, terugvorderen bij de fiscus. In België is dat niet mogelijk en is de dubbele voorheffing van dividendbelasting een groot probleem die tot hoge jaarlijkse kosten kan leiden.

Als voorbeeld nemen we een ETF die genoteerd staat in de VS. In beginsel heft de Amerikaanse overheid 30% over dividend afkomstig van Amerikaanse fondsen, maar omdat België een dubbel taxatieverdrag gesloten heeft met de VS, wordt dit percentage verminderd naar 15%. Bij jouw broker of bank ontvang je dus 85% van het oorspronkelijke dividend nadat je bij de broker hebt aangegeven van deze dubbele belastingverdragen gebruik te willen maken. Vervolgens wilt de Belgische belastingdienst ook mee snoepen van het gerealiseerde inkomen en heft deze 25% belasting over de ontvangsten. Dus waar een Amerikaans fonds 100% van het dividend uitkeert, ontvang jij echter slechts 100×0,85×0,75=63,75% van dat dividend. Bij 2% dividendrendement per jaar, kost dat je 0,02x(100-63,75)=0,725% per jaar (1).

De dividendlekkage van 0,725% is bij de steeds goedkoper wordende fondsen een enorm en blijvend lek. Bovendien is het nog exclusief de dividendlekkage die het fonds zelf weglekt wanneer het aandelen buiten de VS bezit (voor een wereldwijde aandelentracker zou dit ongeveer 5% keer het dividendrendement zijn omdat een Amerikaans fonds geen dividendbelasting betaalt op Amerikaanse aandelen, dus bij 2% dividendrendement is dat 0,10% aan lekkage, nog voordat de Amerikaanse en Belgische heffingen eraf gaan). Is de Belgische belegger verdoemd tot het betalen van hoge jaarlijkse kosten?

Gelukkig is er een oplossing, verschillende aanbieders hebben immers ook fondsen die genoteerd staan in Europa, bijvoorbeeld in Ierland. Ierland heeft een groot netwerk van belastingverdragen om buitenlandse dividendbelasting te verminderen en heft zelf geen dividendbelasting over uitbetaald of opnieuw geïnvesteerd dividend. Een Iers fonds dat investeert in Amerikaanse aandelen betaalt dus, net als de Belgische belegger dat zelf zou betalen, 15% dividendbelasting aan de Amerikaanse overheid. Wanneer het Ierse fonds dividend uitkeert, heft de Ierse overheid hier geen belastingen over (ook heft Ierland geen erfbelasting). Helaas doet de Belgische overheid dit wel met de 25% roerende voorheffing. Een oplossing om het dividendlek te verkleinen, is om het fonds het dividend direct te laten herinvesteren, ook wel accumulatie of kapitalisatie genoemd. Hierbij ontvangt het fonds het dividend na aftrek van dividendbelasting van de landen waarin de onderliggende aandelen genoteerd staan, maar kan het dat netto dividend vervolgens herinvesteren zonder dat de Belgische fiscus hier de roerende voorheffing over heft. De lekkage blijft voor Amerikaanse aandelen dus beperkt tot 15%, wat bij 2% dividendrendement voor 0,30% voor extra jaarlijkse kosten zorgt. Een flinke vermindering ten opzichte van de 0,725% van het Amerikaanse fonds dat verplicht is dividend uit te keren. Bovendien heb je als Belg geen zorgen meer over het terugvragen van dividendbelasting, dit wordt immers door het Ierse fonds gedaan, welke de belasting ook moet afdragen.

De exacte dividendlekkage kun je vaak vanuit de jaarverslagen berekenen zoals ik hier heb voorgedaan. Voor het Vanguard All-World UCITS ETF (VWRL) met Ierse domcilie, kwam ik voor de wereldwijde aandelenportefeuille van dit fonds op ongeveer 10% keer het dividendrendement. Op basis van 2% dividendrendement zou je dan op ongeveer 0,20% in extra kosten moeten rekenen bovenop de TER van het fonds.

Totdat de draak die dubbele dividendbelasting heet, wordt aangepakt door de verschillende overheden, is dividendlekkage helaas nog aan de orde van de dag voor Europese beleggers. Troost je ermee dat het beleggen een stuk toegankelijker en goedkoper is geworden dan pakweg twintig jaar geleden.

Keuze van broker

Stel, je hebt besloten in Ierse kapitaliserende fondsen te gaan investeren, die je bijvoorbeeld via etfinfo.com of justetf.com gevonden hebt, waar koop je die fondsen dan aan? Ook hier geldt dat hoe minder je in kosten betaalt, hoe meer rendement je uiteindelijk over houdt.

Zelf beleg ik bij de Nederlandse tak van Lynx en bij DeGiro en ben ik bij beide tevreden. Ook in België zijn deze aanbieders voordeliger dan de meer traditionele aanbieders als BinckBank, Bolero en Keytrade. DeGiro introduceert een extra risico, doordat het jouw effecten mag uitlenen, Lynx doet dit niet tenzij je met geleend geld belegt. Dit extra risico is erg klein, maar blijft wel doorlopen zolang je de effecten bezit; het voordeel van de lagere transactiekosten is natuurlijk slechts eenmalig. Je kunt bij DeGiro overigens ook kiezen voor een custody-account, waarbij je geen toestemming geeft op het uitlenen van aandelen. Bij aankoop van ETF’s die het dividend accumuleren, brengt dit geen extra kosten met zich mee. Eventueel kan je soms de transactiekosten verminderen door nieuwe klanten te introduceren of door minder frequent transacties uit te voeren.

Let bij het kiezen van de broker dus vooral op de transactiekosten en vaste jaarlijkse kosten zoals het bewaarloon of de service fee. Kosten reduceren jouw rendement gegarandeerd.

Overige belastingen

Waar de speculatietaks in België momenteel veel stof doet opwaaien, hoeft de indexbelegger zich hier geen zorgen over te maken. Twee belastingen die wel van toepassing zijn op de Belgische buy-and-hold indexbelegger heb ik nog niet genoemd: de beurstaks en de meerwaardebelasting.

Bij DeGiro heffen ze geen beurstaks omdat je daar een Nederlandse rekening opent. Het is de vraag of je dit als Belgische belegger alsnog dient aan te geven bij de fiscus (2). De beurstaks voor kapitaliserende fondsen bedraagt sinds 2015 1,32% per transactie, voor distributiefondsen is dat 0,09% per transactie (3). Het is een eenmalige heffing; naarmate je de effecten dus langer aanhoudt, zal de zwaarte van de heffing relatief afnemen. De heffing op dividenden blijft een jaarlijkse kostenpost bij dividend uitkerende fondsen; bij 25% roerende voorheffing zul je de hogere beurstaks van kapitaliserende fondsen er snel uit hebben.

Meerwaardebelasting betaal je enkel over gerealiseerde winsten op obligaties (schuldvorderingen). Dus wanneer je een fonds met obligatiewinst verkoopt, moet je over deze obligatiewinst 25% roerende voorheffing de fiscus afdragen. Zolang je niet verkoopt, of jouw fondsen niet meer dan 25% in obligaties hebben, betaal je geen meerwaardebelasting. Spaarrekeningen kun je als alternatief zien voor obligatiefondsen, onder voorbehoud van de wijzigende belastingregels lijkt mij dat ook voor de Belg een prima alternatief. Mijnkapitaal.be heeft over de fiscale situatie voor beleggers in ETF’s meer nuttige informatie. Hoewel ik natuurlijk research heb gedaan voordat ik dit artikel schreef, kan ik toch aanraden dit stuk met een korreltje zout te nemen, als Nederlander ben ik toch minder vertrouwd met de Belgische belastingwetgeving.

Voorbeeldportefeuille voor Belgische beleggers

Ik kan me voorstellen dat dit artikel de situatie niet minder complex heeft gemaakt. Op basis van de huidige belastingsituatie zou ik wanneer ik een Belg was, mijn portefeuille opbouwen uit een vast renderend deel bestaande uit spaardeposito’s en een risicozoekend deel bestaande uit aandelen-ETF’s die dividend herinvesteren. Ik vermijd hierbij synthetische ETF’s vanwege het tegenpartijrisico en focus mij op trackers die de aandelen fysiek aankopen. Het liefst heb ik dat de ETF alle aandelen aankoopt die in de gevolgde index zitten, maar ben ik ook tevreden met een ETF die een groot deel van deze aandelen aankoopt. Uiteraard probeer ik de jaarlijkse kosten van de TER zo laag mogelijk te houden.

Op basis van deze criteria zou ik de volgende twee ETF’s aankopen om goedkoop ongeveer de wereldmarkt in aandelen na te bouwen: iShares Core MSCI World UCITS ETF (IWDA) en de iShares Core MSCI Emerging Markets IMI UCITS ETF (EMIM). Beide worden verhandeld op de Amsterdamse beurs, hebben een Ierse domicilie, herinvesteren dividend, hebben een TER van respectievelijk 0,20% en 0,25% en hebben een grote hoeveelheid aandelen in de portefeuille waarmee ze de indexen strak kunnen volgen.

Hopelijk is deze toelichting nuttig geweest voor je. Als Nederlandse niet-professionele belegger kan ik de situatie uiteraard verkeerd hebben geschetst, laat het dan ook gerust weten als je vragen of opmerkingen hebt. Bedankt voor het lezen!

De informatie in dit stuk reflecteert mijn persoonlijke mening en bevindingen. Als je fouten aantreft of suggesties hebt, hoor ik die graag. Dit is niet bedoeld als beleggings- of belastingadvies of een aansporing tot aankoop van bepaalde effecten. Zie voor meer informatie de disclaimer.
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailFacebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

5 reacties op “Een introductie tot indexbeleggen vanuit België

  1. Interessant artikel. Ik heb momenteel enkel Vanguard fondsen met domicilie in de VS. Echter deze fondsen, hebben over het algemeen een lagere TER dan Ishares fondsen. Compenseert dit niet voor de extra belastingen? Overigens, denk je niet dat overheen de jaren de wetgeving wordt aangepast en we geen dubbele belasting meer hoeven te betalen?

    • Hi Pieter,

      Dank voor jouw reactie. Zoals in het artikel berekend, loop je bij 2% dividendrendement minstens 0,7% aan rendement mis door Amerikaanse dividendbelasting die je niet kunt terugkrijgen. Als het goed is, is het kostenverschil niet dermate groot dat dat voldoende zou compenseren.

      Wat je tweede vraag betreft, hoop ik zeker dat landen hun belastingbeleid meer op elkaar zullen gaan afstemmen. Gezien de verschillende belastingregimes en het feit dat deze situatie al tientallen jaren bestaat, vermoed ik niet dat overheden dit soort dubbele belastingheffing gaan voorkomen anders dan door middel van de belastingverdragen. Voor de Belgische belegger hoop ik dat hier wel iets aan gedaan wordt, mede omdat andere landen (bijv. de VS) wel gewoon toestaan buitenlandse dividendbelasting te verrekenen. De Belgische overheid heeft het de laatste jaren alleen niet echt aantrekkelijker gemaakt om vermogen in België op te bouwen, dus ben bang dat dat niet op korte termijn zal gebeuren.

      Vriendelijke groet,

      Mick

  2. In België moet je op ETF’s die voor meer dan 25% uit obligaties bestaan 27% beurstaks betalen. Denk je dat het toch nog nuttig is om obligatie-ETF’s toe te voegen aan het door jou voorgestelde portfolio? Mijn tijdshorizon is 40 jaar dus kan gerust wat fluctuatie aan. Ik neig daarom meer naar een portfolio dat volledig uit aandelen-ETF’s bestaat. Maar toch raden veel professionals aan om toch ook wat obligaties toe te voegen aan het portfolio, al heb ik de indruk dat dit vaak is om het psychologisch effect te temperen (de neerwaartste trend temperen in slechte tijden) dan om puur financiële redenen.

    • Ha Pieter,

      Dank voor je reactie. Over de lange termijn doen aandelen het vrijwel altijd beter dan obligaties, zeker over de tijdshorizon die jij nog hebt. Overigens zijn dat geen zekerheden, maar qua rendement is de kans groter dat aandelen het beter zullen doen.

      Obligaties of vastrentende beleggingen (waaronder spaarrekeningen/deposito’s) zijn inderdaad voornamelijk nuttig om de emoties onder controle te houden. Er zijn relatief weinig mensen die 100% aandelen vol kunnen houden. Juist de mensen die zich het beste inlezen, geven pas in het diepst van de crisis op, niet de mensen die een 20% daling bijvoorbeeld nog kunnen relativeren. Omdat ik zelf nog geen crisis meegemaakt heb terwijl ik volledig belegd was, vind ik het verstandig toch een deel in dergelijke beleggingen te stoppen. Zie hier overigens voor mijn mening over obligaties op dit moment. Gezien de taksen op obligatiefondsen in België gelden de argumenten in dit stuk misschien voor jou nog wel sterker.

      Hoop dat dit je wat verder helpt.

      Vriendelijke groet,

      Mick

Laat een reactie achter