Beleggen in Nederlandse indexfondsen

In toenemende mate wordt het indexbeleggen in Nederland populair. En met deze stijgende interesse neemt gelukkig ook het aantal fondsen toe dat zich probeert te onderscheiden door onder andere brede spreiding en lage kosten. Hoewel de fondsen met Nederlandse domicilie voor mij persoonlijk de strijd met de Amerikaanse fondsen nog niet winnen, is mijn verwachting dat dit gat de komende jaren steeds verder gevuld zal worden. Voor wie echter niet wil investeren in Amerikaanse fondsen, zijn er in Nederland een aantal prima alternatieven ontwikkeld. In dit stuk evalueer ik een paar goede Nederlandse indexfondsen.

Waarom zou je kiezen voor fondsen gevestigd in Nederland?

In Amerikaanse ETF’s en erfbelasting; de nadelen ben ik al kort ingegaan op de risico’s die ik zie bij het investeren in fondsen die gevestigd zijn in de VS. Wat mij niet geheel aanstaat bij deze fondsen is dat je hierdoor blootgesteld wordt aan Amerikaanse erfbelasting (hoewel er momenteel een actief dubbelbelastingverdrag is en de VS nauwelijks erfbelasting binnenhaalt van buitenlanders (1)). Ook bestaat het risico dat de VS zijn belastingwetgeving aanpast of strengere controles gaat uitvoeren. Ook wanneer je fondsen met domicilie in bijvoorbeeld Ierland hanteert, bestaat dat risico, al zal dit kleiner zijn dan dat in de VS. Wanneer je je beperkt tot Nederlandse fondsen, heb je enkel rekening te houden met de Nederlandse belastingwetgeving en overheidsbeleid.

Over dividend van Nederlandse fondsen betaal je 15% voorheffing aan de Nederlandse staat. Deze dividendbelasting mag je met de inkomstenbelasting verrekenen. Ter vergelijking, bij Ierse fondsen betaal je zelf geen dividendbelasting en bij Amerikaanse fondsen is dat na invullen van W-8BEN formulier ook 15%, maar dan enkel verrekenbaar met betaalde vermogensrendementsheffing. Voor kleine vermogens zijn de Nederlandse of Ierse fondsen dus extra interessant.

Om een redelijk vergelijk te kunnen maken, is het handig om van de buitenlandse alternatieven de totaalkosten inclusief de dividendbelasting die betaald is door de fondsen erbij te pakken. Voor de Amerikaanse ETF-combinatie VTI en VXUS is de TER 0,095% bij een 50/50 verhouding, wat bij 2% dividendrendement inclusief belastinglekkage uitkomt op ongeveer 0,16% per jaar. Hiermee beleg je in zowel opkomende als ontwikkelde markten wereldwijd en in bedrijven van alle groottes. Voor de Ierse Vanguard ETF met ticker VWRL is de TER 0,25% en is de dividendlekkage ongeveer 0,20%, wat neerkomt op 0,45% per jaar (2). Hiermee beleg je in zowel opkomende als ontwikkelde markten, maar worden small-cap bedrijven uitgesloten. Ook kan het uitlenen van aandelen, wat door deze fondsen gebruikt wordt, voor een aantal basispunten extra rendement zorgen.

De reden waarom ik het bij de combinatie van VTI en VXUS gehouden heb, zijn de lage kosten en de brede spreiding. Mijn voorkeur zou echter uitgaan naar een Nederlands fonds, maar zolang deze niet genoeg spreiden of te duur zijn, blijft de keuze vrij eenvoudig. Drie Nederlandse wereldwijde fondsen spreken mij uit het huidige aanbod aan en zal ik na wat extra toelichting bespreken:

  • Meesman Indexfonds Aandelen Wereldwijd
  • Think Global Equity UCITS ETF
  • ACTIAM Verantwoord Index Aandelenfonds Wereld

Nederlandse Fiscale Beleggingsinstellingen

Alle genoemde bovenstaande indexfondsen hebben de status van Fiscale Beleggingsinstelling (FBI). Deze status zorgt ervoor dat deze fondsen betaalde (buitenlandse) dividendbelasting mag verrekenen met de 15% dividendbelasting die het voor de Nederlandse overheid moet inhouden over het dividend dat het fonds uiteindelijk uitkeert aan de beleggers. In theorie zou een fonds met een FBI-status dus alle dividendbelasting kunnen doorsluizen aan de eindbeleggers. Jij kunt als particuliere Nederlandse eindbelegger de 15% dividendbelasting die je betaalt op de uitkering van het fonds verrekenen met de inkomstenbelasting uit Box 1. Je hoeft dus niet eerst vermogensrendementsheffing af te dragen voordat je de dividendbelasting kunt verrekenen (zoals dat bij de Amerikaanse fondsen gaat, bij het Ierse fonds betaal je zelf geen dividendbelasting). In de praktijk blijkt dit echter niet 100% waterdicht te zijn, daar het soms lastig is om teveel betaalde dividendbelasting aan buitenlandse overheden terug te krijgen; een dividendlekkage van enkele procenten van het dividend is dan nog altijd wel reëel (ik schat dat gemiddeld ongeveer 2% van het dividendrendement jaarlijks verloren gaat bij deze fondsen).

Een nadeel van de fiscale beleggingsinstelling is dat deze net als de Amerikaanse ETF’s minstens eens per jaar dividend moet uitkeren en je hierover dus Nederlandse dividendbelasting betaald. Doordat je deze belasting pas in het volgende jaar met de inkomstenbelasting kunt verrekenen, leidt dat tot een tax drag. De Think ETF keert elk kwartaal dividend uit en heeft dus niet al te veel last van deze cash drag, terwijl het Meesman fonds dit maar eens per jaar doet en het ACTIAM fonds aangeeft minimaal eens per jaar uit te keren (3, 4, 5).

Wereldwijde spreiding

Het is lastig, zo niet onmogelijk om aan te wijzen hoe de wereldwijde aandelenmarkt zich zal ontwikkelen. Zo maakt momenteel de VS ongeveer de helft van de wereldwijde marktkapitalisatie uit, maar was dit in 1900 nog slechts 15% (6). Genoeg reden voor mij om zo breed mogelijk te spreiden en geen specifieke focus toe te brengen in mijn portefeuille.

In de factsheet van de MSCI World Index kun je in de eerste grafiek de rendementen zien van MSCI World Index en die van de MSCI ACWI Index, die naast de effecten van de MSCI World Index ook in small-caps en opkomende markten belegt. Het is natuurlijk afhankelijk van de tijdsperiode waarnaar je kijkt, maar in principe heb je met de MSCI World Index al een aardig goede weerspiegeling van de wereldwijde aandelenmarkt. Met deze index beleg je in 85% van de aandelenmarkt in de ontwikkelde landen. De opkomende markten bedroegen in 2012 ongeveer 12% van de wereldwijde marktcapitalisatie (7). Met de MSCI World Index beleg je dus uiteindelijk in 85*(1-0,12)=74,8% van de belegbare wereldwijde aandelenmarkt. Toevoegen van emerging markets en small-caps verhoogt over het algemeen het risico van de portefeuille, maar ook de kans op een hoger rendement. Wat voor mij belangrijker zou zijn, is dat het de afhankelijkheid van ontwikkelde markten verkleint. Ik weet immers niet welke markt in de toekomst bepalend zal zijn, dus het liefst spreid ik zoveel mogelijk.

Stappen we over naar de Nederlandse fondsen? Of blijven we de boot naar de VS pakken?
Stappen we over naar de Nederlandse fondsen? Of blijven we de boot naar de VS pakken?

Meesman Indexfonds Aandelen Wereldwijd

Het bovenstaande fonds van Meesman belegt in grote en middelgrote aandelen in ontwikkelde markten en heeft een TER van 0,50%. Het volgt hiermee de MSCI World Index door alle componenten in de index fysiek aan te kopen en kan sinds 2014 volledig gebruik maken van het dividendbelastingvoordeel van een fiscale beleggingsinstelling. Vóór 2014 zag je dat het fonds achter liep op de index met ongeveer 0,4% (te verklaren door de TER), in 2014 zelf was dat nog slechts 0,1%. Omdat de index ervan uit gaat dat dividenden pas na aftrek van volle dividendbelasting opnieuw geïnvesteerd worden, is het goed mogelijk dat het fonds beter gaat presteren dan de index in de komende jaren. Een overzicht van de historische rendementen zijn ter indicatie hier te vinden. Verder leent het fonds geen aandelen van de onderliggende bedrijven uit.

Al met al een prima optie, maar de jaarlijkse kosten zijn vrij hoog waardoor ik dit fonds niet zelf zou uitkiezen. Ook mis je opkomende markten en aandelen van kleine bedrijven. Het aandelenfonds van Meesman dat in opkomende markten belegt, heeft tevens een TER van 0,50% en lijkt wel last te hebben van het dividendlek. Het fonds had tot en met 2014 namelijk een TER van 0,65% en lag ongeveer dat percentage achter op de benchmark (ondanks dat het de index volledig en fysiek nabootst), die dividend pas na aftrek van de maximale dividendbelasting meerekent. Voor de opkomende markten of small caps heb ik helaas nog geen goed gespreide en voordelige Nederlandse vervanger gevonden voor de Amerikaanse of Ierse fondsen. Heb je hier suggesties voor? Dan hoor ik die graag.

Think Global Equity UCITS ETF

De volgende kandidaat is de bovenstaande indextracker van ThinkETF’s. Het fonds belegt tegen een lage TER van 0,20% in 250 van de grootste en meest liquide bedrijven ter wereld. Het kent een gelijke weging toe aan elk van de bedrijven, waardoor het kleinste bedrijf in de index bij de jaarlijkse herweging een even grote weging krijgt als de grootste. Hiernaast heeft het de drie ontwikkelde regio’s (Noord-Amerika, Europa en Azië) een maximumweging per regio van 40% meegegeven. Door de FBI-status kan het fonds de dividendbelasting grotendeels verrekenen.

Persoonlijk ben ik een grotere voorstander van het volgen van de marktweging dan het geven van een gelijke weging aan elk bedrijf in de index. Hiermee geef je namelijk de bedrijven die lager gewaardeerd worden door de markt een even hoge weging als de bedrijven die het hoogst gewaardeerd worden. Naar mijn idee neem je hiermee dus bewust meer risico dan het simpelweg aanhouden van de waarden die door het collectief van alle beleggers wereldwijd bepaald worden. Maar goed, om het niet te ver uit te laten draaien op een discussie tussen marktweging en gelijke weging zal ik het hierbij laten en dit onderwerp in de toekomst verder behandelen. Het is naar mijn mening geen ‘foute’ manier van indexeren, dus je mag zoals altijd jouw eigen mening vormen of het beleid van de ETF jou aanstaat.

Zo ook het limiteren van de regio’s, het liefst heb ik mijn portefeuille zo passief mogelijk. Ik kan niet bepalen hoe de wereldmarkt zich gaat ontwikkelen, dus wil ik ook geen beperkingen opleggen en laat ik de markt mijn beleggingen bepalen. Verder is 250 aandelen wellicht wel, maar mogelijk ook juist niet genoeg spreiding voor een wereldwijd fonds. In dit stuk ben ik op dat onderwerp wat dieper ingegaan. Mijn persoonlijke voorkeur gaat wederom om een zo breed mogelijke spreiding en zodoende het verkleinen van het risico dat enkele uitzonderlijke bedrijven een groot effect op mijn resultaat kunnen hebben.

Het fonds heeft er ook toe besloten om het dividend dat het van de onderliggende bedrijven ontvangt, niet te herinvesteren tot het fonds dividend uitkeert aan de beleggers. Omdat op lange termijn de koersen van aandelen stijgen, zou het niet direct herinvesteren van dividend tot een slechter rendement leiden. Deze cash drag wordt wel beperkt doordat het fonds elk kwartaal dividend uitkeert. De overige fondsen in dit stuk herinvesteren het ontvangen dividend wel voordat het uitgekeerd wordt aan de belegger.

Al met al is dit fonds van ThinkETF’s een prima onderdeel van het Nederlandse beleggingsuniversum en zeker qua kosten een voorloper. Qua beleggingsbeleid is het niet helemaal mijn ding.

ACTIAM Verantwoord Index Aandelenfonds Wereld

Tot slot een nieuwkomer in deze categorie, een fonds dat sinds augustus 2015 de MSCI World Index probeert te repliceren en hierbij een beleid gericht op verantwoord beleggen toepast. Dit alles tegen een zeer lage TER van slechts 0,15%. Vanwege de FBI-status zal dit fonds ook de betaalde dividendbelasting grotendeels kunnen verrekenen. Zowel Think als Meesman hebben mij eerder aangegeven dat ze uiteindelijk ongeveer 98% van het dividend ontvangen, wat op een lekkage van 0,04% uitkomt bij 2% dividendrendement. Omdat dit ACTIAM fonds pas kort bestaat, zijn hier helaas nog geen cijfers voor beschikbaar. Een gelijke lekkage lijkt mij echter realistisch, het is immers een relatief eenvoudige manier om het rendement ten opzichte van de index te verhogen.

Per 30 november 2015 investeert het fonds in 1616 aandelen, waar de gevolgde index per diezelfde datum 1643 bedrijven bevatte. Met ruim 98% van de aandelen in de index zouden ze prima in staat moeten zijn om een rendement te behalen dat op zijn minst gelijk is aan dat van de index (zeker wanneer je de lage dividendlekkage ten opzichte van de index meeneemt). De aandelen die het fonds niet opgenomen heeft vanwege de sociaal verantwoorde screening, zijn in dit document te vinden.

Het verantwoord beleggingsbeleid manifesteert zich op drie manieren; het stemmen op aandeelhoudersvergaderingen, het aangaan van de dialoog met bedrijven die niet voldoen aan de duurzaamheidscriteria en pas wanneer er geen verbetering komt, wordt het bedrijf uitgesloten. Meer details over het beleid is hier uitgebreid aanwezig.

Mijn visie op maatschappelijk verantwoord beleggen heb ik hier toegelicht. Vanwege de lage kostenfactor van het fonds geloof ik niet dat het veel progressie zal boeken op gebied van duurzaamheid, maar met de goede spreiding heb ik niet het idee dat dit beleid ten koste gaat van de prestaties van het fonds. Ook dit fonds leent overigens geen aandelen uit.

Van de drie Nederlandse fondsen springt dit fonds van ACTIAM er voor mij momenteel uit en zie ik het als een serieuze concurrent voor VTI en VXUS. Qua kosten is het verschil minimaal en de Nederlandse domicilie is een pre voor mij. Wel gaat het ten koste van de toewijzing aan opkomende markten en small-caps, dus zit daar nog wat twijfel. Ook beleg ik liever niet in fondsen die vers van de pers komen, puur omdat er nog weinig te zeggen is over hoe goed het de index kan volgen. Ook al heb ik er vertrouwen in dat de hoge spreiding voor een prima resultaat zal zorgen, is dat wel een reden waarom ik liever nog een jaartje wacht voordat ik in het aandelenfonds van ACTIAM stap. De institutionele verantwoorde indexfondsen van ACTIAM hebben in ieder geval ook over een langere periode consistent de index gevolgd, rekening houdend met het dividendbelastingvoordeel en het duurzaamheidsbeleid. Dat biedt dus goede hoop voor dit fonds (8).

Voorlopig zit ik prettig met mijn Amerikaanse fondsen, al ga ik in de komende paar jaar waarschijnlijk overstappen naar een in Nederland gevestigde portefeuille. Laat het me gerust weten als je nog vragen of opmerkingen hebt, ik hoor ze graag!

De informatie in dit stuk reflecteert mijn persoonlijke mening en bevindingen. Als je fouten aantreft of suggesties hebt, hoor ik die graag. Dit is niet bedoeld als beleggings- of belastingadvies of een aansporing tot aankoop van bepaalde effecten. Zie voor meer informatie de disclaimer
FacebooktwitterlinkedinmailFacebooktwitterlinkedinmail

89 reacties op “Beleggen in Nederlandse indexfondsen

  1. Hoi Mick,

    Wat meer on-topic. ACTIAM is inmiddels tot meer dan een miljard aan investeringen uitgegroeid in 1,5 jaar tijd! Ter vergelijking: ruim 3x zo groot als NN mixfunds III waar veel meer PR voor is van de grootbanken. En VXUS met wereldwijde klanten van de befaamde Vanguard zit ‘maar’ op 7 miljard. Kortom, ik vind deze inflow van ACTIAM best indrukwekkend.

    Inmiddels is er ook het jaarverslag 2016 uit. Ik was benieuwd of jij kan afleiden hoe groot het dividendlek was in 2016? Ik heb er zelf naar gekeken, maar het lukt mij nog niet om dat soort informatie af te leiden … 🙁

    Beantwoorden
    • Hey Sam,

      Het ACTIAM Verantwoord Wereld fonds bestaat uit posities in de verschillende institutionele ACTIAM Responsible fondsen. Deze wegingen kun je in het jaarverslag van ACTIAM Verantwoord vinden. Daarna kun je de dividendlekken van de ACTIAM Responsible fondsen uitrekenen en een gewogen gemiddelde nemen. Ik ben er alleen zelf nog niet aan toegekomen.

      Beantwoorden
      • Ha Martijn,

        Ik ging er vanuit dat ik het hier uit kon afleiden: https://www.actiam.nl/nl/documenten/fondsen/Documents/AVIA-fondsen/jaarverslagen/2016_ACTIAM_Beleggingsfondsen_NV.pdf

        Er staat dat ze 71 basispunten aan belastingvoordeel hebben weten te behalen t.o.v. de index. Wat ik echter wil weten is hoeveel procent van het uitgekeerde dividend weglekt. Dan kan ik het vergelijken met de gegevens die Mick eerder heeft berekend (0% VTI, 6% voor VXUS en geloof 10% voor VWRL).

        Ik lees in het jaarverslag wel iets over bronbelasting wat wordt teruggevorderd, maar daaruit kan ik niet opmaken hoeveel dividend er is uitgekeerd en dus welk percentage weg lekt.

        Ik ben niet zo thuis in deze materie, dus vind het lastig om zo’n jaarverslag te interpreteren. Ik wacht anders wel af wat Mick (of jij) berekent 🙂

        Beantwoorden
        • Ha Sam en Martijn,

          Dank voor jullie reacties. Sam, inderdaad een mooie groei die het ACTIAM fondsaanbod heeft doorgemaakt en dank dat je me erop wijst dat de jaarverslagen t/m 2016 zijn gepubliceerd. VXUS heeft volgens de Vanguard website een beheerd vermogen van zo’n 250 miljard dollar, iets steviger dus, maar ook een flink grotere markt natuurlijk.

          Wat Martijn zegt over het ACTIAM Verantwoord Wereld Indexfonds klopt, het belegt inderdaad in drie (fiscaal transparante) institutionele ACTIAM fondsen waarvan het de betaalde buitenlandse dividendbelasting met de Nederlandse fiscus kan verrekenen. Die 0,71% dividendvoordeel vind ik inderdaad ook terug. Wel vreemd dat de andere drie fondsen in dat jaarverslag een lager niveau van dividendvoordeel hebben, terwijl ze in dezelfde onderliggende fondsen beleggen. Kan zo even geen reden bedenken waarom dat kan zijn.

          Het is helaas niet uit de jaarverslagen van het fonds of de onderliggende fondsen te halen hoeveel dividendbelasting er is betaald. Wel staan er posten van nog te vorderen dividendbelasting, maar dat is als het goed is een momentopname van dividendbelasting die wel of niet nog te verrekenen/terug te vragen kan zijn. Bij vergelijkbare fondsen (ThinkETF’s, Meesman Wereldwijd) is dit soort info ook niet in de jaarverslagen terug te vinden, maar geven ze per e-mail wel aan dat het resterende dividendlek minimaal is. Dat zou ik ook bij ACTIAM verwachten.

          Vriendelijke groet,

          Mick

          Beantwoorden
          • Ah, dan ligt het niet aan mij dat ik dat er niet uit kon afleiden ;-). Ik zal het dus moeten doen met een ‘educated guess’. Als het vergelijkbaar is met Think, dan kom je toch uit op circa 2% dividendlekkage (waarbij VXUS op 6% zit)?

            P.s. ah, 250 miljard in VXUS is inderdaad wat anders ! Morningstar gaf 8 miljard aan.

            Beantwoorden
            • Inderdaad, een dergelijk percentage zou je verwachten, enkele basispunten. Maar alleen ACTIAM zelf zou je daar enige zekerheid in kunnen geven. We weten nu immers niet hoeveel dividend er is uitgekeerd, hoeveel dividendbelasting ACTIAM daarop heeft betaald en welk deel ze terug hebben kunnen krijgen.

              Groet, Mick

    • Ha Sam,

      Dank voor je reactie en de links, interessant leesvoer (natuurlijk niet geheel neutraal). Ik ben het met je eens dat BBP weging intuïtief klinkt, maar het geeft door de manier van wegen wel een grote weging aan bedrijven die mogelijk niet eens gekoppeld zijn aan het BBP van het betreffende land. Ook beleg je daardoor relatief groot in bedrijven die niet zo groot gewaardeerd worden door de markt. Zou het niet naïef willen noemen, maar het ontbreekt me even aan een beter woord.

      Je geeft door die manier van weging ook een relatief grote weging aan opkomende markten, waardoor je risicovoller belegt. Naast dat je dus ook een relatief grote weging aan small cap en waardeaandelen geeft, wat een verklaring is voor het hogere rendement. Maar je belegt dus wel risicovoller, terwijl je dat juist met diversificatie probeert te vermijden. Wat je punt van Japan betreft, is dat inderdaad een argument dat vaak gebruikt wordt tegen marktweging. In dat stuk van Deutsche Asset & Wealth Management waar je naar linkt, zie je in tabel 2 terug dat GDP weging je niet had beschermd bij de afgelopen crisis. Met de sterk toegenomen globalisering bewegen de aandelenmarkten wereldwijd ook meer gelijk, dus het is maar de vraag of je je door die manier van wegen beter positioneert.

      Wat de diversificatie betreft, is het logisch dat het een hogere score in die Herfindahl index krijgt, het lijkt immers meer op gelijke weging en is hierdoor minder gewogen naar de grootste landen qua beursgenoteerde aandelen. Het is niet dat je breder spreidt doordat je in meer aandelen belegt, je geeft de aandelen alleen een andere weging. Toch denk ik dat je wel een punt hebt om het Japan scenario te voorkomen, wellicht dat je limieten kunt zetten op hoeveel je in een land belegt om zo wat meer te spreiden. Of het effect heeft, kan helaas alleen de toekomst uitwijzen.

      Tot zover ben ik dus prima tevreden met de eenvoudige marktweging en zie ik geen goede reden over te stappen. Ik beleg liever in de markt zoals die is, neit de markt zoals die volgens BBP weging zou moeten zijn, als dat dus al een reden is waarom de marktweging verkeerd zou zijn. Maar blijft een punt waar ik eerst wat meer research naar moet doen, dus ik kom hier nog op terug.

      Vriendelijke groet,

      Mick

      Beantwoorden
  2. Het feit dat je met factorbeleggen een hoger rendement tegen een hoger risico behaalt, lijkt mij bij een investeringshorizon >20 jaar goed verdedigbaar. Maar dat is natuurlijk wel afhankelijk van iemands risicotolerantie. Ik doe voorlopig niet aan factorbeleggen omdat ik niet zou weten welke factor(en) leidend zouden moeten zijn.

    GDP weging daarentegen klinkt vrij logisch en intuïtief. Naar mijn idee geeft het een meer volledig beeld van de economische activiteiten van landen geeft (ook al zijn er communicerende vaten zoals jij aangeeft in het voorbeeld van een Duits bedrijf dat in NL is genoteerd). En volgens mij doe je ook niet aan toekomst voorspellen. Je volgt de *huidige* GDP cijfers (niet toekomstige). Je kan dan passief bijv. de FTSE All-World GDP Weighted Index of de GDP-weighted MSCI ACWI volgen.

    Toegegeven, je zal wel vaker moeten herbalanceren. Maar afgezien daarvan zou je een redelijk goedkope ETF op zo’n index kunnen baseren (hoewel ik nog geen ETF hiervoor heb gevonden…). De hogere kosten voor herbalanceren worden mogelijk (ruimschoots) gecompenseerd door een hoger rendement. In de afgelopen 15 jaar zou het volgen van de FTSE All-World GDP Weighted Index meer rendement hebben opgeleverd dan het volgen van een traditionele market cap wereld index. http://www.ftserussell.com/files/research/ftse-gdp-weighted-indexes en http://www.ftserussell.com/blog/re-slicing-global-pie-ftse-gdp-weighted-index-series. In de link van mijn vorige reactie hebben ze het zelfs over dat de MSCI GDP variant al bijna 30 jaar consistent beter presteert dan de MSCI market cap index…

    Ik besef dat 15 – 30 jaar wellicht niet echt voldoende is om hele robuuste conclusies te trekken over rendementen. Ik zou ook niet zo zeer voor GDP weging kiezen vanwege een hoger of lager rendement, maar omdat een een hogere spreiding heeft (zie de Herfindahl Index). Zoals ik uit Gander afleid, lijkt dat een gegeven te zijn, toch? En spreiding is natuurlijk altijd goed.

    Wat tot de verbeelding spreekt is dat met een GDP weging Japan voor de crash nooit zo veel nadruk had gekregen in de indexen.

    Maar je hebt gelijk, dit is weer een heel onderwerp op zich. Zou mooi zijn als je hierin verdiept en een blog bericht schrijft. Goed idee dus. Ik kijk er naar uit!

    Beantwoorden
  3. Beste Mick,

    Nog even terugkomend op je opmerking over “gelijkgewogen index” bij Think.

    1) Als ik de factsheet bekijk is de weging (van bijvoorbeeld de 10 topposities) niet identiek. Waar komt dat verschil dan vandaan? Gebeurt dat gaandeweg het jaar en wordt het dan in maart van ieder jaar weer allemaal gelijk gezet?

    2) Actiam VIA Wereld hanteert toch ‘martweging’? Maar waarom zie ik dat dan nergens staan in de documenten? Ook niet in de onderliggende fondsen.

    3) Op wikipedia lees ik dat martkweging de spreiding juist tegenwerkt. Bijvoorbeeld Shell in de AEX met 14% en ING met 10,1% Dit lijkt me behoorlijk haaks te staan op jouw uitgangspunten van spreiding en diversiteit. Zou jij dan niet juist voorstander moeten zijn van gelijkgewogen index?

    Groet,

    MMF

    Beantwoorden
    • Ha MMF,

      In de factsheet staat inderdaad dat ze eenmaal per jaar herwegen op de derde dinsdag van maart. Sinds die dag vorig jaar is er dus niet herwogen en zijn sommige bedrijven groter/kleiner gegroeid qua marktwaarde. 21e zal het fonds dus herwogen worden, waarbij elk aandeel in de index opgenomen wordt en dezelfde weging krijgt.

      Wat Actiam betreft, vind je hier (en in het prospectus als het goed is ook) dat ze de benchmark middels full replication nabootsen en vervolgens uitsluitingen doen. Ze volgen dus de markt, doen wat uitsluitingen en verdelen die weging over de resterende aandelen.

      Het klopt inderdaad dat je met marktweging de aandelen met de hoogste weging in de markt ook de hoogste weging in je portefeuille geeft. Bij gelijke weging geef je dezelfde weging aan elk aandeel, ongeacht hoe dat bedrijf ervoor staat of bijvoorbeeld hoe groot deel van dat bedrijf überhaupt beursgenoteerd staan. Dat vind ik zelf een vrij naïeve manier om je geld over beleggingen te verdelen, dan volg ik liever de consensus van de markt. Met ruim 9.000 bedrijven en niet meer dan 1,3% (Apple) in het grootste bedrijf voel ik me breed gespreid zat.

      Vriendelijke groet,

      Mick

      Beantwoorden
    • Dag MMF

      Een market gewogen index lijkt de meest gebruikte methode om een index samen te stellen. Echter niet de enige. Gander et al. toont aan dat hoe markt gewogen index niet tot de hoogte diversificatie leidt en vatbaar is voor cluster risico.

      Wat dan “de ideale” methode is (bestaat natuurlijk niet), durf ik niet te zeggen. Uit het artikel haal ik dan een Fundamentele Index wellicht een betere optie is. Of iig een hogere spreiding kent.

      Niet dat ik nu volledig overtuigd ben door deze (enkele) studie (het tegenovergestelde wellicht), maar om aan te geven dat er wel geluiden zijn dat andere indexeringsmethode beter zijn. Dus al je niet automatisch de meest populaire indexeringsmethode wil volgen, kan het interessant zijn om dit soort alternatieven eens uit te zoeken.

      Mick, ik ben uiteraard ook benieuwd hoe jij hier tegen aan kijkt (cluster risico, GDP weging, etc).

      Zie https://www.pritle.com/wp-content/uploads/2015/10/Passive-Diversification-Among-Index-Strategies-Articles1.pdf en voor een meer toegankelijk stuk http://www.etf.com/sections/blog/7595-the-case-for-gdp-weighted-equities.html

      Beantwoorden
      • Ha Sam,

        Het is inderdaad goed om ook van de alternatieven op de hoogte te zijn, al is het maar om te weten dat je goed zit met de huidige strategie. Naar mijn mening is fundamental indexing een soort van factorbeleggen. Ze kiezen een aantal factoren (sales, cash flow, value en dividend) waarvan ze denken dat die hogere rendementen geven. In de praktijk komt het erop neer dat ze een ander risico-rendementsprofiel hebben met een fundamentele index, waarbij relatief veel in kleine waarde-aandelen (small cap en value risicofactoren)belegd wordt. Historisch gezien is dat nu juist een hoek van de markt waar een bovengemiddeld rendement heeft gezeten, maar ook een hoger risico kent. Als je toewijzing aan die risicofactoren zoekt, is het wellicht efficiënter om fondsen te zoeken die in die factoren beleggen.

        Een probleem met alternatieve wegingen ten opzichte van marktweging is dat het hogere transactiekosten met zich mee brengt. De markt beweegt in een richting, dus als je van de marktweging wilt afwijken, moet je af en toe herbalanceren. Ook kost het meer onderzoek/moeite om een dergelijk fonds te beheren, dus zullen de fondskosten hoger zijn. Deze twee kostenposten moeten al overwonnen worden wil je beter uitkomen dan marktweging.

        Wat GDP/BBP gewogen indices betreft, krijg je daardoor logischerwijs een weging die meer op gelijke weging lijkt. Landen die niet zoals de VS een hoge mate van beursgenoteerde ondernemingen kennen (Duitsland, China) zullen daarmee een hogere weging krijgen dan de marktweging. Waarom zouden de aandelen die in die landen aan de beurs genoteerd staan, een hogere weging moeten krijgen? Dat ze daar genoteerd staan, betekent niet dat ze meer van de economische productiviteit van dat land mee krijgen. Een Duits bedrijf kan haar aandelen tevens op de Nederlandse beurs verkopen, terwijl het voornamelijk zaken doet in Duitsland of in opkomende markten. Er staat me bij dat ongeveer de helft van de omzet van de S&P500 buiten de VS gehaald wordt. Waar een bedrijf genoteerd staat, is dus niet direct gekoppeld aan de economische vooruitgang van het betreffende land. Mede een reden waarom de aandelenmarkt niet per se de economische groei volgt. Ook als je volgens BBP je weging doet, betekent dat dus niet dat je aandelen gekoppeld zijn aan de economische activiteit van de betreffende landen. Er zijn wel een aantal wetenschappelijke studies die GDP groei met de aandelenmarkt van de betreffende markten vergelijken, waar meestal uitkomt dat er geen betekenisvolle samenhang is.

        Het kan net zo goed zijn dat het de bedrijven uit ontwikkelde landen zijn die van de groei in opkomende markten profiteren. Ik durf het niet te voorspellen, dus houd ik de ‘voorspelling’ van de markt aan. Ik heb in ieder geval nog geen overtuigende redenen te denken dat een andere manier van indexing beter/intuïtiever is dan de weging van de markt. Zolang ik niet weet wat een betere weging is dan de marktweging, vind ik laatstgenoemde prima en toevallig nog het meest kostenefficiënt ook.

        Dit is overigens wel een onderwerp dat een apart artikel verdient, dus zal me er de komende tijd wat meer in inlezen.

        Vriendelijke groet,

        Mick

        Beantwoorden
  4. Denk dat ik iets te vroeg was. Marktprijs is de NAV en die is 30,63. Opslag van 0,10% wordt dan totaal 30.66. En 6 euro gedeeld door 81 aandelen is 0.0747. Dan wordt het dus 30.7347. Wat ik dan alleen nog niet begrijp is dat het rekeningvenster bij Lynx als marktprijs 30,33 opgeeft. Waarom staat hier dan niet 30.63?

    Beantwoorden
    • Ha MMF,

      Goed om te horen dat je een weloverwogen besluit hebt kunnen maken waar je in wilt beleggen. Een goed plan is beter dan een eeuwige zoektocht naar het perfecte plan waardoor je niets doet. 30,33 is de koers van gisteren (dus de slotkoers van maandag), lijkt me dat Lynx de actuele koers dus gewoon nog niet heeft geüpdatet. Zie ook hier.

      Groet, Mick

      Beantwoorden
  5. Ok, ik heb nu een aantal aandelen Actiam. Nu snap ik alleen de totstandkoming van de gemiddelde prijs per aandeel niet. Volgens Lynx is de marktprijs per aandeel 30.33. De gemiddelde prijs per aandeel is 30.7347. De instapkosten zijn 0.10%, transactiekosten 6.00. Hoe komt die gemiddelde prijs dan nu tot stand?

    Beantwoorden
    • Nog aanvullend op de discussie hierboven is het wellicht nog relevant te weten dat Binck Fundcoach geen fondsen met Amerikaanse domicilie aanbiedt. VTI en VXUS kan je daar bijvoorbeeld niet krijgen. De servicefee weerhoudt mij in ieder geval ook om hiervan gebruik te maken, op termijn heb ik lagere kosten met wat hogere transactiekosten, maar zonder servicefee.

      Groet, Mick

      Beantwoorden
  6. @Mick: deze zin, “er enkele basispunten uit het uitlenen van aandelen gehaald wordt” snap ik niet zo goed. Kan je die nog toelichten? Wat is op dit punt het verschil met ACTIAM?

    Beantwoorden
    • Ha MMF,

      Een fonds kan extra inkomsten genereren door de aandelen die het in haar bezit heeft, uit te lenen aan derden (in veel gevallen grote institutionele partijen) in ruil voor onderpand, een fee en het aandeel later terug te krijgen. Een reden waarom derden dat aandeel willen lenen, is bijvoorbeeld dat het aandeel niet heel liquide is (bijvoorbeeld small caps of aandelen in opkomende markten) en dat ze verwachten dat de koers gaat dalen. Ze verkopen dan het geleende aandeel en kopen dit op een (hopelijk) lagere prijs terug.

      Het Actiam Verantwoord Index Aandelenfonds Wereld leent volgens haar factsheet geen aandelen uit (securities lending). Bij Vanguard worden overigens maar enkele procenten van de aandelen uitgeleend en is de opbrengst hieruit ook maar enkele basispunten. Eén basispunt is 0,01%.

      Laat het gerust weten als je nog vragen hebt.

      Groet, Mick

      Beantwoorden
  7. Dank voor je reactie. Bij een inleg van 2.500 (hetgeen ik overweeg) zijn de transactiekosten dus 0.34%. Dat klinkt voor mij prima. Daarnaast heb je dan jaarlijks 0,15% fondskosten.

    Enige afweging is nog of het fonds al lang genoeg heeft gepresteerd. Is het waardevol om jaarcijfers in maart af te wachten? Wat zou je daar dan uit kunnen halen dat je keuze direct beïnvloed?

    Als ik de Amerikaanse fondsen bekijk via etfdb.com (handige site) kom ik eigenlijk ook wel bij VTI en VXUS uit, maar de afweging aantal aandelen, dividendlek, valuta’s tegen Actiam vind ik lastig beoordelen.

    Groet,

    MMF

    Beantwoorden
    • Hoi MMF,

      De korte tijd die het fonds bestaat kan inderdaad nog wel een punt van zorg zijn. Over 2016 heeft het fonds echter prima gepresteerd met een rendement van 11,3%. De MSCI World Index in euro’s met dividend bruto herbelegd (dus zonder dividendlek) komt over 2016 op 11,39% uit. Rekening houdend met de 0,15% fondskosten is dat mooi volgens verwachting. Ook is het fonds aardig gegroeid naar zo’n 200 miljoen euro en heeft ACTIAM aardig ervaring in het beheren van fondsen. Een punt van zorg voor mij was het uitsluiten van bedrijven, dat hebben ze niet erg uitgebreid in 2016, dus heb er vertrouwen in dat ze ook in de komende jaren de index goed kunnen benaderen.

      Enige reden waarom ik uit kijk naar het jaarverslag is om te kijken of ze iets over een eventuele resterende dividendlekkage zeggen (verwacht van niet). Gezien het rendement ten opzichte van de index lukt het ze in ieder geval grotendeels om het lek te dichten.

      Ik snap dat je ACTIAM en VTI+VXUS lastig te vergelijken vindt, dat is het namelijk ook. Het is helaas niet zo dat je objectief kan zeggen dat het een beter is dan het ander. Redenen voor mij om VTI+VXUS te kiezen, is dat ik het uitsluiten van bedrijven liever niet heb, de kosten iets lager zijn, er enkele basispunten uit het uitlenen van aandelen gehaald wordt, de filosofie van Vanguard kan waarderen en ik graag small-caps en bedrijven uit opkomende markten in mijn portefeuille heb (wat zo’n 25% van de wereldwijde aandelenmarkt vertegenwoordigt). Mocht ACTIAM of een andere aanbieder dividendefficiënte, goedkope indexfondsen voor small-caps en/of opkomende markten gaat aanbieden, zal ik hoogstwaarschijnlijk de overstap toch maken. Wat me tegenstaat bij VTI en VXUS is dat het in de VS genoteerde fondsen zijn en er een klein dividendlek bestaat.

      De keuze is dus niet heel eenvoudig en aardig subjectief, maar hoop dat ik je hier toch wat verder mee heb kunnen helpen.

      Vriendelijke groet,

      Mick

      Beantwoorden
      • Mick, ik vertrouw er op dat als je een NL fonds vindt die wel ook small caps en EM includeert voor een lage TER, jij daar vast wel een post aan zal wijden t.z.t. Ik wacht daar namelijk ook met smart op 😉

        Dat VTI/VXUS in de VS staat genoteerd maakt mij niet zo veel uit, maar dat ze minder efficient zijn dan NL fonds is wel een punt van aandacht.

        Overigens, de Brand New Day fondsen (ook zonder fiscaal voordeel) hebben volgens mij wel small caps, EM en tax efficiëntie. Alleen de TER is nog vrij hoog en weegt daardoor niet op tegen de tax efficientie.

        Beantwoorden
        • Ha Sam,

          Dat zal ik zeker doen!

          Dat VTI en VXUS fondsen met Amerikaanse domicilie zijn, maakt mij ook niet al te veel uit, maar toch vind ik het punt over de Amerikaanse erfbelasting en de kosten voor valutaconversie niet wenselijk.

          Bij BND is alleen het BND Wereld Indexfonds (Hedged of Unhedged) dividendefficiënt. De fondsen voor small-caps en opkomende markten dus helaas nog niet. Daar zit dus nog wel een punt van verbetering.

          Groet, Mick

          Beantwoorden
            • Wat mij nog niet helemaal duidelijk is, is hoe bedrijven zoals Meesman en BND de “gelekte” dividendbelasting terugkrijgen aangezien zij in een Amerikaans fonds investeren. Meesman zit bij Northern Trust en BND zit bij Vanguard. Deze hebben toch net zoveel last van de dividendlekkage van Vanguard of NT als een normale belegger die direct in deze fondsen zou participeren?

            • Ha Martijn,

              Meesman en BND beleggen allebei in fondsen die in Ierland gevestigd zijn. De fondsen hebben echter een fiscaal transparante structuur, waardoor de bedrijven die dividend uitkeren, zien dat er een Nederlandse belegger achter dat Ierse fonds zit. Dat bedrijf rekent dan de dividendbelasting die tussen Nederland en het betreffende land is afgesproken als verdragstarief. Doordat de fondsen van Meesman en BND een fiscale structuur hebben van een fiscale beleggingsinstelling, mogen ze buitenlandse betaalde dividendbelasting verrekenen met de dividendbelasting die het moet inhouden op de 15% dividendbelasting dat het aan haar beleggers moet uitkeren. De beleggers kunnen deze Nederlandse dividendbelasting vervolgens bij hun aangifte inkomstenbelasting geheel verrekenen met de te betalen inkomstenbelasting.

              Helaas zijn de fondsen waar Meesman en BND in beleggen institutionele fondsen, hier kun je als particulier dus helaas niet direct zelf in beleggen.

              Het is een wat technisch verhaal, maar hoop dat dit het wat duidelijker maakt.

              Vriendelijke groet,

              Mick

            • Hey Mick,

              Dus in een ideale situatie zou er een Nederlandse aanbieder moeten zijn met als onderliggend fonds VT of VTI en VXUS. Of is zo’n transparante constructie niet mogelijk met Amerikaanse fondsen? Heb je misschien een naam hiervoor zodat ik er op eigen houtje een beetje onderzoek naar kan doen?

            • Ha Martijn,

              Helaas niet, althans ik ben ze nog niet tegengekomen. Ik vermoed dat dat te maken heeft met de Europese wet- en regelgeving voor fondsen in de EU. De Amerikaanse fondshuizen zullen ook niet voor niets dit soort fiscaal transparante fondsen opzetten in Europa. De Nederlandse fondsen waar je naar op zoek bent hebben de status van een fiscale beleggingsinstelling (fbi), dit kan je in de prospectus van een fonds terugvinden. Hierbij is echter ook van belang te kijken waar het fonds in belegt. In het geval van Meesman of Brand New Day is dat eenvoudig omdat ze in een fiscaal transparant fonds beleggen, maar een fonds kan ook in pools beleggen waarvan niet gepubliceerd wordt welke fiscale status ze hebben en je dus niet zeker weet of het dividendlek is gedicht, ook als het fonds waar je in belegt zelf wel de juiste status heeft. Ook als een fonds de juiste fiscale structuur heeft (incl. eventuele onderliggende fondsen), is het niet zeker of het fonds wel gebruik maakt van de belastingverdragen of het verrekenen van buitenlandse dividendbelasting, ookal is dat wel waarschijnlijk.

              De fondsen die je zoekt in NL zijn dus fiscale beleggingsinstellingen en het eventuele onderliggende fonds(en) waarin belegt wordt door het Nederlandse fonds zal fiscaal transparant moeten zijn. Het is vrij lastige materie (ook voor mij), maar hoor het graag als je iets tegenkomt of vragen hebt. Het omgekeerde doe ik uiteraard ook via deze site.

              Vriendelijke groet,

              Mick

            • Hoi Sam,

              Nee, helaas niet. Zie hiervoor ook de factsheets van het fonds en de index die het volgt. Het fonds belegt dus in (middel)grote bedrijven wereldwijd in ontwikkelde markten. Smallcaps en emerging markets heeft BND aparte fondsen voor, die helaas niet de fiscale structuur hebben om dividendefficiënt te zijn. Wellicht dat dat in de toekomst nog komt. De relatief hoge TER is inderdaad ook een minpunt.

              Groet, Mick

      • MMF, ik heb i.p.v. een vuistregel (minder dan 0,5% aan transactiekosten) het wat anders benaderd. Ik heb uitgerekend wanneer het rendement minus de transactiekosten meer oplevert dan X dagen het geld op een spaarrekening hebben staan tegen een lagere rente. Ik kom dan tot de volgende drempels indien je 1 ETF aankoopt + valutaconversiekosten hebt

        – als je maandelijks meer dan 2000 euro p.m. opzij kan zetten, dan elke maand aandelen kopen
        – als je maandelijks meer dan 700 euro p.m opzij kan zetten, dan om de maand kopen
        – als je maandelijks meer dan 300 euro p.m. opzij kan zetten, dan om het kwartaal kopen (valt samen met divenduitkerig)

        Beantwoorden
        • Is denk ik ook wel een goede redenering. Ware het niet dat mijn beleggingsplan mikt op 1x jaarlijks een investering van X-duizend euro. Dit om de transactiekosten zoveel als mogelijk te beperken. Als je elke maand zou aankopen, kost het elke maand 6 Euro en dat lijkt me niet wat :p

          Beantwoorden
          • Dit is de reden dat ik bij Binck Fundcoach zit. Maandelijkse aankoop zonder transactie kosten. Enige nadeel zijn de service kosten van 0,15% maar voor de bedragen die ik aanhoud is dat nog altijd minder dan de transactie kosten die ik bij bijvoorbeeld Lynx zou betalen.

            Beantwoorden
            • @Martijn: maar dan ben je dus verplicht om maandelijks iets in te leggen? Dat heeft niet zo mijn voorkeur namelijk.

            • Niet per sé. Je kunt een periodieke order aanmaken vlak voor één van de dagen van uitvoering (28ste of 4e) om het na de uitvoering weer te cancelen. De enige limitatie is dat de order minstens €20 moet zijn. Ik houd dus bijvoorbeeld 3 periodieke orders aan om de MSCI ACWI IMI te mimikken maar verander de bedragen om de maand om de verhoudingen goed te houden (soms cancel is zelfs een periodieke order om hem een maand later weer aan te maken, mocht dat nodig zijn). Geen idee of dit iets is dat Binck wel of niet goed vindt maar tot nu toe werkt het. Misschien iets om mee te nemen in je vergelijking.

            • Het wordt er in ieder geval niet makkelijker op :p

              Inmiddels begin ik zelfs te twijfelen of ik niet toch naar DeGiro moet gaan of dus ook Binck Fundcoach moet overwegen. Maar dit is allemaal weer afhankelijk van je beleggingsstrategie.

              Arghhhhh denk denk denk…

          • met 1x per jaar zullen de transactiekosten idd minimaal zijn. Maar je behaalt in die tijd dus ook minder rendement met het geld op je spaarrekening he? Hoe eerder je geld kan beleggen, hoe eerder het extra rendement oplevert. ook na aftrek van de transactiekosten.

            Beantwoorden

Laat een reactie achter